The Breadwinner (2017) – Taliban Yönetiminde Bir Kız Çocuğunun Mücadelesi
The Breadwinner (2017), 2017 yapımı The Breadwinner, Afgan yazar Deborah Ellis’in ödüllü romanından uyarlanan ve Nora Twomey’in yönetmenliğini yaptığı, güçlü bir hikâyeye sahip animasyon filmidir. Film, Taliban yönetimi altındaki Afganistan’da yaşayan 11 yaşındaki Parvana’nın, ailesinin geçimini sağlamak ve hayatta kalmak için verdiği mücadeleyi anlatmaktadır. The Breadwinner, bir çocuk hikâyesi olmanın ötesine geçerek, savaşın ve baskıcı rejimlerin insan hayatına nasıl müdahale ettiğini, özellikle de kadın ve çocukların yaşadığı zorlukları detaylı bir şekilde işler.
Film, görselliği, anlatı dili ve karakterlerinin derinliğiyle izleyiciyi içine çekerken, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, aile bağları, cesaret ve hikâye anlatıcılığının gücü gibi temaları ustalıkla işler. Bu incelemede, filmin karakterleri detaylı bir şekilde analiz edilecek, psikolojik yönleri ele alınacak ve filmin anlatım teknikleri üzerine derinlemesine bir değerlendirme yapılacaktır.
FİLMİN KONUSU
Film, Afganistan’ın Taliban yönetimi altında olduğu dönemde geçmektedir. Baş karakter Parvana, babası Nurullah, annesi Fattema, ablası Soraya ve küçük kardeşi Zaki ile birlikte yaşamaktadır. Ailesi, özellikle babası eğitimli ve kültürlü bir adam olduğu için Taliban’ın baskısına maruz kalmaktadır. Bir gün Nurullah, “eğitimli ve Batı yanlısı” olduğu gerekçesiyle Taliban tarafından tutuklanır. Bu olay, Parvana ve ailesi için büyük bir yıkım olur.
Taliban rejimi altında kadınların ve kız çocuklarının tek başına dışarı çıkması yasaktır. Babalarının yokluğunda ailesi yiyecek ve su bulmakta zorlanırken, Parvana çözüm olarak saçlarını kesip erkek kılığına girerek çalışmaya başlar. Bu sayede hem dışarı çıkabilir hem de ailesine yiyecek temin edebilir. Erkek kimliği ona yeni bir özgürlük kazandırırken, aynı zamanda büyük tehlikeleri de beraberinde getirir.
Parvana, çalışırken eski arkadaşı Shauzia ile karşılaşır. Shauzia da benzer bir yöntemle erkek kılığına girerek hayatta kalmaya çalışmaktadır. İkili, birlikte yiyecek satmaya, iş yapmaya başlar ve hayatta kalmak için birbirlerine destek olurlar. Ancak Parvana için asıl amaç babasını hapisten kurtarmaktır.
Film boyunca, Parvana’nın hayal gücü ve anlatıcılık yeteneği de ön plana çıkar. Hikâyeler anlatarak hem kendini hem de ailesini hayata bağlamaya çalışır. Babasının özgür kalması için verdiği mücadele, onun cesaretini ve dayanıklılığını ortaya koyar.
ANA KARAKTERLERİN DERİNLEMESİNE ANALİZİ
Parvana – Kimlik ve Direnç
Parvana, filmde hem fiziksel hem de psikolojik olarak en büyük değişimi yaşayan karakterdir. Küçük yaşına rağmen ailesinin sorumluluğunu üstlenir, büyük fedakârlıklar yapar ve yetişkinlerden beklenebilecek bir dayanıklılık gösterir.
Psikolojik Analiz:
- Parvana, çocukluk ile yetişkinlik arasında sıkışmış bir karakterdir. Masumiyeti henüz kaybolmamış olsa da, hayat ona zorla bir olgunluk dayatmaktadır.
- Babasının haksız yere hapse atılması, onda büyük bir travma yaratır. Ancak bu durum onu yıldırmak yerine daha da güçlendirir.
- Erkek kimliğiyle dış dünyada hareket ederken, içinde hem korku hem de umut taşır.
- En büyük motivasyonu ailesini korumak ve babasını kurtarmaktır.
Parvana, toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle kendini erkek olarak sunmak zorunda kalan birçok kadının sembolü haline gelir.
Nurullah – Bilgelik ve Kırılganlık
Nurullah, Parvana’nın babasıdır ve eğitimli, bilge bir adam olarak tanıtılır. O, geleneksel Afgan kültürünün aksine, kızlarının eğitim almasını savunan bir figürdür.
Psikolojik Analiz:
- Nurullah’ın tutuklanması, ailenin dengesini bozar ve onun yokluğu Parvana’nın büyüme sürecini hızlandırır.
- Hapiste geçirdiği zaman, ona büyük bir psikolojik yük getirir. Ancak ruhunu korumak için zihinsel gücünü kullanır.
- O, hikâye anlatıcılığı geleneğini Parvana’ya aktaran kişi olarak önemli bir karakterdir.
Fattema – Anne Figürü ve Mücadele
Fattema, savaşın kadınlar üzerindeki etkisini temsil eden bir karakterdir. Bir zamanlar öğretmenken, Taliban rejimi ile birlikte evine kapatılmış ve özgürlüğü elinden alınmıştır.
Psikolojik Analiz:
- Fattema, sistemin kadınlara dayattığı baskıyı en derinden yaşayan karakterlerden biridir.
- Eşini kaybettikten sonra depresif bir ruh haline girer ancak çocuklarını koruma içgüdüsü onu ayakta tutar.
- Kadın olmanın getirdiği zorluklar yüzünden çaresiz kalırken, Parvana’nın cesareti sayesinde tekrar umut bulur.
Shauzia – Kaçış ve Özgürlük Arayışı
Shauzia, Parvana’nın erkek kılığına girerek çalışan arkadaşıdır. Ancak onun amacı Afganistan’ı terk edip daha iyi bir yaşam kurmaktır.
Psikolojik Analiz:
- Shauzia, Parvana’nın aksine ailesine değil, kendi geleceğine odaklanır.
- Özgürlüğe duyduğu özlem, onun hayatta kalma stratejisini belirler.
- Parvana ile dostluğu, birbirlerine güç vermelerini sağlar.
FİLMİN TEMALARI
Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği
Film, kadınların Taliban yönetimi altındaki Afganistan’da maruz kaldığı baskıları açıkça gösterir. Kadınların tek başına dışarı çıkamaması, çalışamaması ve eğitim alamaması, sistemin kadınları nasıl bilinçli olarak bastırdığını gözler önüne serer.
Hayal Gücü ve Hikâye Anlatıcılığı
Parvana, babasının ona öğrettiği gibi hikâyeler anlatarak hayatta kalma mücadelesini kolaylaştırır. Masallar ve mitler, onun gerçeğe katlanmasını sağlar.
Savaşın Çocuklar Üzerindeki Etkileri
Parvana, küçük yaşına rağmen yetişkin sorumlulukları almak zorunda kalırken, küçük erkek kardeşi Zaki, savaş ortamında büyüyen çocukların masumiyetini temsil eder.
SANATSAL VE TEKNİK ANALİZ
- Görsel Tarz: Film, el çizimi animasyon tekniğiyle oluşturulmuş olup, geleneksel Afgan kültürüne uygun renk paleti ve desenler kullanılmıştır.
- Müzik Kullanımı: Filmin müzikleri, Afgan kültürünü yansıtan geleneksel enstrümanlarla bestelenmiştir.
- Anlatım Tekniği: Parvana’nın gerçek dünyadaki mücadelesi ile anlattığı masallar iç içe geçirilerek metaforik bir anlatım sağlanmıştır.
SONUÇ
The Breadwinner, savaşın ve baskının kadınlar üzerindeki etkisini çarpıcı bir şekilde anlatan güçlü bir animasyon filmidir. Parvana’nın hikâyesi, dünya genelinde pek çok kadının yaşadığı mücadeleleri simgeler. Film, hayal gücünün gücünü vurgularken, aynı zamanda cesaretin, dayanıklılığın ve sevginin insanları nasıl ayakta tutabileceğini gösterir.
